Dokumenty i opracowania - prawo (1/4)

Polska ratyfikowała Traktat Karty Energetycznej (TKE) oraz Protokół Karty Energetycznej o Efektywności Energetycznej i Odnośnych Aspektach Ochrony Środowiska (PEEREA) w 2000 roku. Zapisy TKE zobowiązują umawiające się strony do sformułowania polityki efektywności energetycznej wraz z odpowiednimi unormowaniami prawnymi i regulacyjnymi, obejmującymi m.in. efektywne funkcjonowanie mechanizmów rynkowych, łagodzenie barier dla efektywności energetycznej, mechanizmy finansowania inwestycji energetycznych, przejrzystość struktury prawnej i regulacyjnej, działania wspierające transfer technologii oraz rozwój wiedzy i świadomości społecznej w tej dziedzinie.

Zgodnie z art. 3. PEEREA, państwa sygnatariusze zobowiązane są do wprowadzenia polityki efektywności energetycznej, która zawiera zarówno działania krótkoterminowe dostosowujące poprzednie praktyki, jak i działania długoterminowe w celu poprawy efektywności energetycznej w czasie całego łańcucha energetycznego. Artykuł 5. mówi, że sygnatariusze powinni sformułować strategie i cele polityki efektywności energetycznej. Cele strategiczne powinny być sformułowane w kategoriach mierzalnych.

Jednym z pierwszych dokumentów dotyczących efektywności energetycznej opublikowanym w UE jest Plan działania w celu poprawy efektywności energetycznej we Wspólnocie Europejskiej, który po zmodyfikowaniu został powtórnie przyjęty w kwietniu 2000 roku.

Dokument zainspirowany został głównie dążeniem do wypełnienia zobowiązań zawartych w protokole z Kioto. Nakreśla on jednak również cele dodatkowe, które powinny zostać osiągnięte w wyniku jego realizacji - zwiększenie ochrony środowiska, prowadzenie zrównoważonej polityki energetycznej i wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego.

Wyliczony potencjał ekonomiczny poprawy efektywności energetycznej w UE wynosi ponad 18% obecnej konsumpcji energii, co stanowi 160 Mtoe (lub 1900 TWh) jest to finalne zapotrzebowanie energii Austrii, Belgii, Danii, Finlandii, Grecji i Holandii, razem wziętych. Action Plan proponuje orientacyjny cel poprawy wydajności energii o dodatkowy punkt procentowy rocznie. Dzięki temu będzie można wykorzystać do roku 2010 dwie trzecie potencjału, co jest równoważne ponad 100 Mtoe i pozwala na uniknięcie emisji CO2 w wielkości 200 Mt na rok.

Dodatkowo oczekuje się, że spełnienie celu, zgodnie z którym zastosowanie skojarzonego wytwarzania energii (CHP) ma zostać podwojone do poziomu 18% produkcji energii elektrycznej we Wspólnocie, zapobiegnie do roku 2010 emisji CO2 o ponad 65 Mt na rok. Istniejące bariery ograniczające inwestowanie w poprawę efektywności energetycznej wymienione w Action Plan to:

• ceny energii nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów produkcji energii,
• brak lub niekompletne informacje wstrzymują zastosowanie mało kosztownych i energooszczędnych technologii,
• bariery instytucjonalne i prawne wstrzymują poprawę efektywności energetycznej,
• bariery techniczne włączając brak zharmonizowanych i standardowych narzędzi realizacji oraz brak odpowiedniej infrastruktury przesyłowej,
• bariery finansowe, krótkie okresy spłaty dla inwestycji z zakresu zarządzania popytem w porównaniu z inwestycjami po stronie wytwarzania.

Action Plan prezentuje zasady i środki, które pomogą usunąć bariery wykorzystania potencjału efektywności energetycznej. Zaproponowane środki to:

• środki pozwalające zaprojektować zintegrowanie działań w zakresie efektywności energetycznej oraz polityk i programów nie energetycznych takich jak polityka transportowa, polityka przedsiębiorstw, polityka regionalna i miejska, polityka podatkowa i taryfowa, współpraca międzynarodowa, polityka i mechanizmy poszczególnych krajów Unii Europejskiej.
• środki pozwalające wzmocnić i poszerzyć obecną politykę i mechanizmy służące efektywności energetycznej, np. poprawa wydajności w transporcie, schematy etykietowania, umowy negocjowane i minimalne standardy efektywności energetycznej, dobrowolne zobowiązania w przemyśle, kogeneracja, upowszechnianie nowych technologii i badań naukowych, finansowanie przez trzecią stronę (TPF), rozpowszechnianie informacji, monitorowanie i ocena wyników.
• Nowe reguły i mechanizmy w zakresie efektywności energetycznej, np. publiczne upowszechnianie nowych technologii energooszczędnych w sektorach transportowym i mieszkaniowym, wdrażanie programów audytów energetycznych w przemyśle i budownictwie, rozpowszechnianie i wprowadzanie zasad Best Practice Initiative.